MAKÜ’de gelenekten geleceğe: Kabak kemane artık 3D yazıcıyla üretiliyor
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nde yürütülen örnek projeyle, Teke Yöresi’nin geleneksel çalgısı kabak kemane, ahşap katkılı biyofilament kullanılarak 3 boyutlu yazıcıyla üretildi.
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ), geleneksel el sanatlarını modern teknolojiyle buluşturan dikkat çekici bir projeye daha imza attı. MAKÜ Mühendislik-Mimarlık Fakültesi öğrencisi Ali Sulmaz, danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Lokman Yünlü rehberliğinde, bölgenin simgelerinden olan kabak kemaneyi 3 boyutlu yazıcı teknolojisiyle üretmeyi başardı.
Ahşap tozu katkılı biyofilament malzeme kullanılarak üretilen kabak kemane, sadece kültürel mirasın korunmasına değil, aynı zamanda çevre dostu üretim anlayışına da katkı sağlıyor. MAKÜ’nün “Evrensel bilgiden toplumsal katkıya” vizyonuyla desteklenen proje, genç mühendislerin kültürel değerlere teknoloji yoluyla sahip çıkmasına olanak tanıyor.
Projeye, kişisel ilgisinin ilham verdiğini belirten Ali Sulmaz, “Kabak kemanenin yapım sürecini araştırdım ve bu geleneksel çalgıyı 3D baskı teknolojisiyle üretme fikrini hayata geçirdim.” dedi.
TÜBİTAK 2209-A Öğrenci Araştırma Projeleri kapsamında yürütülen çalışmada, enstrümanın doğal sesine en yakın tınıyı yakalayabilmek amacıyla ahşap içerikli filamentlerle üç farklı model üretildi. Bu modeller, MAKÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı akademisyenleri tarafından detaylı olarak test edilerek değerlendirildi.
Disiplinlerarası iş birliğiyle kültür ve teknoloji buluşuyor
Yalnızca teknik bir yenilik değil, disiplinlerarası güçlü bir iş birliği örneği olan projede, mühendislik ve müzik alanları ortak bir hedefte buluştu. Danışman akademisyen Dr. Öğr. Üyesi Lokman Yünlü, projenin sadece kabak kemane ile sınırlı kalmadığını, Teke Yöresi’ne özgü cura ve sipsi gibi diğer yerel çalgıların da 3D yazıcılarla üretildiğini belirtti.
Yünlü, “Geleneksel yapım süreci haftalar sürebiliyor. 3D yazıcılarla ise birkaç saat içinde kullanılabilir enstrüman üretmek mümkün. Bu yöntem sayesinde hem doğal malzemeler korunuyor hem de kişiye özel ve hızlı üretim imkânı sunuluyor.” ifadelerini kullandı.
Performans ve ses kalitesi beklentileri aştı
MAKÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi Doç. Dr. Kadri Yılmaz Erdal, projede üretilen enstrümanların ses analizlerinin üniversitenin ses kayıt stüdyosunda yapıldığını ve elde edilen sonuçların doğal versiyonlara oldukça yakın olduğunu söyledi. Bu bulgular, çalışmanın bilimsel yönünü de güçlendiriyor.
Projenin tanıtımı kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ ünvanıyla onurlandırılan, ödülünü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan alan usta sipsi sanatçısı Mehmet Bedel de etkinliğe katıldı. Bedel, üretilen kabak kemaneleri çalarak performanslarını değerlendirdi ve “Beklentimin çok üzerinde bir sonuç ortaya çıkmış, gençlerimizi kutluyorum.” dedi.
MAKÜ’lü öğrencinin bu başarısı, sadece bir bitirme projesi olmanın ötesine geçerek kültürel mirasın teknolojiyle harmanlandığı, gençlerin toplumsal sorumluluk bilinciyle yetiştiği örnek bir başarı hikâyesi olarak dikkat çekiyor.
